Thứ bẩy, 15/12/2018 18:22:23

Một số giải pháp trong đổi mới sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học và tham gia “Trường học kết nối” ở huyện Việt Yên

Ngày đăng: 28-11-2018 <------> Người tạo: Ban Biên Tập <------>

Năm học 2018-2019 là năm học tiếp tục tổ chức triển khai thực hiện đổi mới căn bản và toàn diện Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) theo Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) đã xác định: Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý là khâu then chốt. Một trong những giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục là đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; đổi mới hình thức, nội dung sinh hoạt chuyên môn; tích cực tham gia sinh hoạt chuyên môn trực tuyến - “trường học kết nối”, xây dựng nguồn học liệu mở ở các nhà trường. Đây là hướng đi mới của ngành giáo dục nhằm đáp ứng mục tiêu đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam.

Thực hiện chỉ đạo của Sở GD&ĐT Bắc Giang về sinh hoạt chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học; tổ chức và quản lý các hoạt động chuyên môn của trường trung học qua mạng, trong những năm học vừa qua, Phòng Giáo dục và Đào tạo Việt Yên đã tích cực triển khai thực hiện nhiều giải pháp đổi mới công tác chỉ đạo, quản lý và tổ chức các hoạt động chuyên môn, trong đó tập trung cho việc đổi mới căn bản việc giao quyền chủ động cho các nhà trường trong việc thực hiện kế hoạch giáo dục, xây dựng chương trình cũng như  đổi mới đồng bộ sinh hoạt chuyên môn về nội dung và hình thức tổ chức nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn trong trường trung học cơ sở.

Lãnh đạo Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT về dự sinh hoạt chuyên môn tại huyện Việt Yên

Chuyển nội dung sinh hoạt chuyên môn từ chủ yếu dự giờ, rút kinh nghiệm, đánh giá xếp loại giờ dạy sang sinh hoạt chuyên môn theo các chủ đề được các tổ bộ môn trực tiếp xây dựng bảo đảm bám sát các nhiệm vụ trọng tâm của năm học, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong sinh hoạt chuyên môn của các nhà trường. Năm học 2017-2018, toàn huyện đã tổ chức được 18 buổi hội thảo về đổi mới PPDH, 52 buổi sinh hoạt chuyên môn theo các chủ đề, tập trung chủ yếu vào những nội dung như: Xây dựng chương trình chi tiết cho từng môn học theo chủ đề dạy học trên cơ sở khung chương trình của Bộ; sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học; sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất của người học; dạy học theo các chủ đề tích hợp...Sinh hoạt chuyên môn tập trung vào việc thực hiện chương trình giáo dục: Phát huy vai trò tự chủ của các nhà trường, tính tích cực, sáng tạo của giáo viên, cán bộ quản lý trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục phù hợp với đặc điểm vùng miền, nhất là đối với những đơn vị miền núi khó khăn, Phòng Giáo dục và Đào tạo Việt Yên đã thực hiện tốt sự phân cấp trong quản lý và thực hiện chương trình, đã chuyển giao việc xây dựng chương trình chi tiết cho các nhà trường để phù hợp với đối tượng học sinh. Trong đó, nhà trường chỉ đạo giáo viên và các tổ bộ môn căn cứ trên chương trình khung của Bộ và sách giáo khoa hiện hành tự xây dựng chương trình chi tiết cho từng môn học theo chủ đề; lựa chọn nội dung để xây dựng các chuyên đề dạy học phù hợp với việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong điều kiện thực tế của từng trường nhằm phát triển năng lực và phẩm chất người học mà không nhất thiết phải theo từng bài/tiết học. Cấu trúc, sắp xếp lại nội dung dạy học của từng môn học trong chương trình hiện hành theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất người học; các nhà trường có thể chuyển đổi một số nội dung dạy học thành nội dung các hoạt động giáo dục khác như hoạt động ngoại khóa, dạy học gắn với di sản của địa phương, gắn với sản xuất... cũng như để thời lượng cho xây dựng các chủ đề liên môn, tích hợp thuộc các môn khoa học tự nhiên và các môn khoa học xã hội gắn liền với các vấn đề thời sự của địa phương, đất nước. Việc các nhà trường được chủ động trong việc xây dựng và thực hiện chương trình dạy học nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của giáo viên và phù hợp với đối tượng học sinh, đã tạo tiền đề tốt để thực hiện việc dạy học phân hóa và dạy học theo định hướng phát triển năng lực trong chương trình giáo dục phổ thông hiện nay.

 Chỉ đạo tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học: Việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hình thức dự giờ, rút kinh nghiệm, phân tích, đánh giá và xếp loại giờ dạy trước đây bộc lộ hạn chế chưa thu hút được sự tham gia tích cực của đội ngũ giáo viên; việc phân tích chủ yếu tập trung vào người dạy nên có hiện tượng né tránh trong góp ý cho đồng nghiệp, đánh giá giờ dạy chủ yếu theo cảm tính, do vậy chưa phát huy hết năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên. Để khắc phục những hạn chế trên Phòng Giáo dục và Đào tạo Việt Yên đã triển khai mô hình sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học tại các trường tiểu học và trường THCS trên địa bàn huyện đã mang lại hiệu quả tích cực. Phòng đã ban hành văn bản chỉ đạo cách thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn này tới 100% các TH, THCS trong huyện và thường xuyên tổ chức các hội thảo, tập huấn về sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học với sự giúp đỡ của các chuyên gia Nhật Bản, chuyên viên của Sở Giáo dục và Đào tạo nhằm định hướng, rút kinh nghiệm và đưa ra hướng đi phù hợp nhất cho cách thức sinh hoạt chuyên môn mới. Trong sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học không tập trung vào phân tích đánh giá, xếp loại giờ dạy mà tập trung phân tích những vấn đề liên quan đến người học, trên cơ sở đó đánh giá và điều chỉnh việc tổ chức dạy học của giáo viên. Hình thức tổ chức: Chuyển từ sinh hoạt theo tổ chuyên môn (gồm nhiều bộ môn trong một tổ) nặng về hành chính sang sinh hoạt theo tổ/nhóm bộ môn; tập trung chủ yếu vào giải quyết các vấn đề liên quan thuộc bộ môn. Đối với các trường THCS mà chỉ có 01 giáo viên/bộ môn thì sinh hoạt tổ bộ môn theo cụm trường, hiện tại toàn huyện đã hình thành 02 cụm trường thường xuyên trao đổi chuyên môn theo từng môn học.

Để nâng cao hơn nữa chất lượng sinh hoạt chuyên môn, tổ chức và quản lý tốt các hoạt động chuyên môn theo hướng hiện đại, chia sẻ, thảo luận, trao đổi kinh nghiệm, chuyên môn, nghiệp vụ, hỗ trợ lẫn nhau không chỉ trong một nhà trường mà là trong một không gian không giới hạn, sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai Trang mạng giáo dục "Trường học kết nối". Ở đó các hoạt động đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng giáo viên được thực hiện qua mạng; hỗ trợ và theo dõi hoạt động sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn trong các trường phổ thông, về đổi mới chương trình, nội dung, hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học và kiểm tra, đánh giá; tạo môi trường chia sẻ, thảo luận, hỗ trợ lẫn nhau giữa các trường phổ thông trên phạm vi toàn quốc;các hoạt động học tập và hỗ trợ hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh qua mạng đều có thể thực hiện hiệu quả.

Trong quá trình chỉ đạo, nhận thấy đây là một trong những hình thức tổ chức, quản lý và hỗ trợ hoạt động chuyên môn hiệu quả trong các nhà trường, trong toàn huyện, Phòng Giáo dục Việt Yên xác định “Trường học kết nối” là một kênh triển khai hiệu quả việc quản lý và bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên hiện nay cũng như việc bồi dưỡng đổi mới chương trình, SGK sắp tới. Đến nay đã có 19 trường THCS, 686 giáo viên và 9156 học sinh được cấp tài khoản tham gia diễn đàn trên trang “Trường học kết nối” để tham gia các hoạt động chuyên môn, các khóa học/bài học trực tuyến qua mạng. Các nội dung mà giáo viên, học sinh đã và đang khai thác, chia sẻ trên trang “Trường học kết nối” là khai thác các thông tin về-các sự kiện, hoạt động giáo dục, đặc biệt là các thông tin, bài viết, các đề tài nghiên cứu khoa học, ... Việc quản lý và vận hành thường xuyên trang “Trường học kết nối” góp phần tăng cường hiệu quả của các phương tiện dạy học, đặc biệt là công nghệ thông tin và truyền thông để hỗ trợ đổi mới việc lựa chọn và thiết kế nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học; tạo điều kiện cho giáo viên, học sinh được trao đổi chuyên môn, học tập qua các nguồn học liệu đa dạng, phong phú, từ đó phát triển năng lực tự học, tự bồi dưỡng đáp ứng việc học tập suốt đời. Mặt khác, thông qua quản lý trang trường học kết nối cũng là một kênh thông tin để Phòng Giáo dục và Đào tạo kiểm tra đánh giá hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học của các đơn vị từ đó đánh giá lại công tác chỉ đạo, quản lý của Phòng.

Đổi mới sinh hoạt chuyên môn và tham gia Trường học kết nối đã có tác dụng tích cực trong việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn; năng lực chuyên môn và nghiệp vụ của giáo viên được nâng lên; phương pháp dạy học được đổi mới theo hướng phát huy năng lực người học, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy. Tham gia các cuộc thi khu vực và cấp quốc gia, Việt Yên giữ được thứ hạng cao so với Tỉnh, tiêu biểu như thi chọn học sinh giỏi văn hóa  đạt 54 giải; chất lượng giải tăng so với năm học trước (01 giải nhất, 14 giải nhì, 22 giải ba); thi Khoa học kỹ thuật có 6 dự án tham gia đạt 6 giải, trong đó 01 giải nhất, 02 giải nhì; 02 giải ba chung cuộc. Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý là một trong những nhiệm vụ then chốt để đổi mới và phát triển giáo dục theo hướng bền vững; trong đó công tác tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp dạy học phải được thực hiện thường xuyên, liên tục; đồng thời phải trở thành ý thức tu dưỡng, rèn luyện hàng ngày, thành niềm say mê trong nghề dạy học của mỗi giáo viên. Việc tổ chức sáng tạo và hiệu quả các hình thức sinh hoạt chuyên môn là một trong những giải pháp quan trọng để xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý có đủ năng lực và phẩm chất đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế như Nghị quyết số 29-NQ/TW đã đề ra./.

                                                                 Đỗ Thị Hương- Trưởng Phòng GD&ĐT